Met dodelijke afloop

Het vreselijke incident van vrijdagmiddag 3 juni in het Zuid Limburgse Hoensbroek, waarbij een verwarde man iemand doodde en twee mensen zwaar verwond heeft, houdt me om meer dan één reden bezig.

De man, een 41 jarige zogeheten zorgmijder stond op straat en had een zwaard en een hakbijl in handen op het moment dat de politie arriveerde. Hij schijnt ermee naar de agenten gedreigd te hebben en de politie heeft hem na een waarschuwingsschot (en volgens getuigen herhaaldelijk “laat vallen, laat vallen,” te hebben geroepen) doodgeschoten.

De eerste vraag die steeds door mijn hoofd gaat is waarom de agent(en) hem niet in zijn benen hebben geschoten. Het belangrijkste was immers om hem te doen stoppen met zijn gewelduitbarsting. Een andere vraag is of de agenten inderdaad zo in het nauw gedreven waren dat zij geen andere oplossing meer zagen dan hem dood te schieten. Konden ze niet meer wegrennen? Waren andere omstanders in acuut gevaar? Konden die dan ook niet meer wegrennen of naar binnen vluchten?

De situatie waarin de agenten zich bevonden is allerminst gunstig. Waarschijnlijk hebben ze bij aankomst de buurtbewoner die door de 41-jarige dader met bijl en zwaard is doodgeslagen op straat zien liggen. Je weet dan als agent waar de verdachte toe in staat is en dat verhoogd uiteraard de stress en spanning. Maar dan nog zou een dodelijk schot alleen maar mogen plaatsvinden als er acuut gevaar dreigt voor jezelf of voor omstanders. Denk aan die agent die in een smal trappenhuis een op hem afkomende man doodschoot omdat hij letterlijk geen kant meer op kon.

Ik ben er op dit moment nog niet van overtuigd of de agenten in Hoensbroek ook geen andere uitweg meer hadden. Om hierover te kunnen oordelen zijn meer feiten nodig. De Rijksrecherche doet uitgebreid onderzoek naar de hele kwestie en ik hoop dat dit onderzoek zo snel mogelijk alle vragen zal beantwoorden. Voor het gevoel van rechtszekerheid maar ook voor de agenten die, als blijkt dat ze niet anders konden, daarmee buiten alle verdachtmakingen worden gesteld.

Een andere kant van dit vreselijk incident is het feit dat de dader al dertien jaar bekend stond als een man met psychische problemen. Hij was aangemeld bij een zorginstelling maar weigerde categorisch elke hulp. We hebben in Nederland veel van dit soort zorgwekkende zorgmijders; ik kom ze vanwege mijn werk met enige regelmaat tegen. Dit soort mensen zijn niet zelden psychotisch en vormen dikwijls een gevaar voor zichzelf of voor anderen. We hebben het dan heus niet alleen over ‘zwerverachtige types’ die af en toe vreemd doen op straat maar ook over alleenstaande moeders met minderjarige kinderen waaraan je niet altijd aan de buitenkant ziet dat ze in een zorgwekkende situatie verkeren.

Om aan deze zorgmijders, zoals ook deze man uit Hoensbroek de juiste zorg te geven pleit ik voor een (her)opening van de discussie of we in Nederland niet anders met gedwongen opname moeten omgaan dan nu het geval is. Mensen met een ernstige stoornis zijn vaak onberekenbaar met alle gevolgen van dien. Het zijn zieke mensen die hulp nodig hebben ter bescherming van zichzelf, hun naasten en de maatschappij. Hoe zeer dit nodig is, is vrijdag in Hoensbroek maar weer gebleken.

~ door rosicus op 4 juni 2011.